ARTICLES / Δημοπρασίες ΝΟΜΕ – A target to miss?

Jun 24th 2016

Στις 25 Μαΐου 2016 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Αρ. Φύλλου 1473) η έγκριση για το σχέδιο εφαρμογής δημοπρασιών ΝΟΜΕ. Ο όρος προέρχεται από  τη γαλλική γλώσσα “Nouvelle Organisation du Marché de l’Electricité” διότι στη γαλλική αγορά ενέργειας εφαρμόστηκε πρώτα ο αντίστοιχος μηχανισμός πριν από περίπου 5 χρόνια. Επιγραμματικά προβλέπει την πώληση πακέτων ενέργειας από την ΔΕΗ προς τους εναλλακτικούς παρόχους σε ανταγωνιστική τιμή, ώστε να τους βοηθήσει να αναπτυχθούν και να αυξήσουν τα μερίδια αγοράς τους με στόχο σε 3 – 4 χρόνια από σήμερα να λειτουργεί ο ανταγωνισμός στην Αγορά Ενέργειας, χωρίς παρεμβάσεις προς όφελος του τελικού καταναλωτή. Η ανάγκη για πρόσβαση σε ανταγωνιστικές τιμές προέρχεται από το γεγονός πως η ΔΕΗ έχει πρόσβαση σε όλες τις πηγές ενέργειας (Λιγνιτική παραγωγή, Υδροηλεκτρική παραγωγή κ.ο.κ)  ενώ οι εναλλακτικοί πάροχοι όχι. Από το σχέδιο προκύπτει ότι θα οριστεί μια κατώτατη τιμή και πως ο κάθε συμμετέχων θα πληρώνει για την ποσότητα που αγοράζει σύμφωνα με την προσφορά του (pay as bid) και όχι σε μια ενιαία τιμή (unique price). Η τιμή εκκίνησης θα καθοριστεί βάσει του μεταβλητού κόστους των Λιγνιτικών και Υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ. Η επιτυχία του εν λόγω εγχειρήματος βασίζεται ως επί το πλείστον στους δύο παραπάνω παράγοντες, την τιμή εκκίνησης και τις προσφορές των συμμετεχόντων. Αν ο συνδυασμός τους προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους αγοραστές θα δούμε αυτό να μεταφέρεται και στον τελικό καταναλωτή, αν όχι θα μιλάμε για μια άγονη διαδικασία με αβέβαιη συνέχεια.

Ένα μήνα μετά, στις 23 Ιουνίου 2016 από το βήμα του διεθνούς Συνεδρίου του Economist στην Αθήνα, ακούσαμε τον Πρόεδρο της ΔΕΗ να ανακοινώνει την ίδρυση θυγατρικής εταιρείας της ΔΕΗ με ‘προίκα’ (σε πρώτη φάση) 400.000 πελάτες όλων των κατηγοριών (6% – 7% του συνόλου των τελικών καταναλωτών ενέργειας), η οποία θα μεταβιβαστεί εντός 3μήνου (!) σε άλλον πάροχο με στόχο να επιτευχθεί το πολυπόθητο περαιτέρω άνοιγμα της Αγοράς που αποτελεί και μνημονιακή υποχρέωση. Αποτελεί άλλη μια εξαγγελία που θα αποδειχθεί άκαρπη ή θα δημιουργηθούν όντως συμπράξεις που θα δώσουν βάθος στην Αγορά ενέργειας; Μόνο ο χρόνος θα δείξει…Θα αποτελέσει μεγάλη έκπληξη αν το Σεπτέμβρη του 2016 (εν μέσω ελληνικού θέρους) το καταφέρουμε αυτό.

Βιώνοντας αυτόν τον χώρο καθημερινά από το 2008 βλέπουμε για ακόμη μια φορά να επαναλαμβάνονται πρακτικές που δημιουργούν σύγχυση, αποπροσανατολίζουν και μας απομακρύνουν από το στόχο της καλύτερης οργάνωσης της Αγοράς ενέργειας. Τα δύο παραπάνω γεγονότα είναι αντιφατικά μεταξύ τους και υποδηλώνουν έλλειψη οργάνωσης, συντονισμού και μακρόχρονης στρατηγικής από πλευράς Υπουργείου και διοίκησης μιας εκ των μεγαλύτερων εταιρειών της χώρας.  Δεν μπορούμε να φανταστούμε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες θα ψηφιζόταν ένας νόμος ο οποίος θα ακυρωνόταν στην πράξη ένα μήνα μετά από την ίδια την εταιρεία την οποία αφορά. Το υποστηρίζουμε αυτό διότι είναι αδύνατον και το ΝΟΜΕ να πετύχει ως μηχανισμός και η ΔΕΗ να μεταβιβάσει 400.000 πελάτες εν μία νυκτί. Άλλωστε η διοίκηση της ΔΕΗ απερίφραστα τάχθηκε κατά του μηχανισμού από το ίδιο βήμα. Δεν θα κρίνουμε όμως εμείς τη διοίκηση της ΔΕΗ. Αυτό που κρίνουμε είναι το αποτέλεσμα των αντιφατικών σημάτων στην αγορά. Εν προκεμένω, ένας εναλλακτικός πάροχος ενέργειας που προσπαθεί να αναπτυχθεί σε ένα στρεβλό περιβάλλον πώς θα οργανώσει την στρατηγική του; Βασισμένος στο ΦΕΚ που φέρνει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και χρονοδιαγραμμάτα ή βασισμένος στις ανακοινώσεις της διοίκησης της εταιρείας με τη δεσπόζουσα θέση στην Αγορά; Εδώ ξεκινά η σύγχυση, ο αποπροσανατολισμός και η χάραξη κοντόφθαλμης στρατηγικής που τόσο μας έχει βλάψει στο παρελθόν. Δυστυχώς όμως οι συμμετέχοντες στον κλάδο υποχρεώνονται σε κοντόφθαλμες στρατηγικές έως και τυχοδιωκτικές επιλογές λόγω έλλειψης μακροχρόνιας στρατηγικής και συντονισμού των φορέων.

Κατανούμε πλήρως την επιχειρηματολογία της ΔΕΗ που ισχυρίζεται πως με βίαιο τρόπο μέσω ΝΟΜΕ θα απολέσει μερίδια αγοράς και δη τους καλύτερους πελάτες της, εις βάρος των οικονομικών της. Κατανούμε επίσης πλήρως παράγοντες της αγοράς οι οποίοι ισχυρίζονται ότι οι 400.000 πελάτες εφόσον θα είναι όλων των κατηγοριών (και της δυνατότητας πληρωμών θα προσθέσουμε εμείς) ίσως να μην αποτελούν ελκυστικό πακέτο προς αγορά. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν κατανοούμε πώς γίνεται να μην μπορούμε να διεξάγουμε ανοικτό και ειλικρινή διάλογο για το πώς θέλουμε να φτάσουμε στο περαιτέρω άνοιγμα της Αγοράς. Κατ’ αρχήν πρέπει να απαντήσουμε αν το θέλουμε το άνοιγμα αυτό, αν κατανοούμε τα οφέλη για τον τελικό καταναλώτη και ύστερα να δούμε πώς το πετυχαίνουμε.

Δυστυχώς τα τελευταία μηνύματα μας κάνουν να πιστεύουμε πως για άλλη μια φορά η ελληνική πολιτεία παίζει ‘καθυστέρηση’, ψηφίζει νόμους για να κερδίσει χρόνο από τους δανειστές και στην συνέχεια έρχεται με πρακτικές του παρελθόντος να ανακατεύει την τράπουλα, να θολώνει τα νερά γιατί στην ουσία δεν θέλει να αλλάξει τίποτα.  Σε ένα πράγμα συμφωνεί όλη η Αγορά, πως δεν γίνεται να λειτουργήσει σωστά με τη ΔΕΗ να ασθαινεί βαριά. Όμως με τις πρακτικές που περιγράφονται παραπάνω ο ασθενής δεν θεραπεύεται αλλά βαδίζει ολοταχώς στο να γίνει η νέα ‘Ολυμπιακή’.

 

Ιωάννης Ψαρρός

24/06/2016